Internet skills in an Information society

Op 7 september 2010 hield de Prins van Oranje tijdens de Beurstrommeldag van de Amsterdamse beurs in Amsterdam een toespraak (zie: continue reading... voor de volledige toespraak). Vooral de volgende passage spreekt erg aan:

"...En toegang alleen is niet genoeg. Je moet ook nog de vaardigheden hebben om ermee om te gaan. Of je nu een volstrekte digibeet bent, of een snelle topmanager - of allebei tegelijk! - het bijhouden van je digitale vaardigheden wordt alleen maar belangrijker voor je kansen op de arbeidsmarkt, voor je sociale leven en voor je algehele welzijn.

Onderzoek toont ondertussen aan dat maar heel weinig mensen in staat zijn om het internet echt effectief en strategisch te gebruiken. Niet meer dan 12 procent van de Nederlanders heeft echt hoogontwikkelde internetvaardigheden, en het ziet er volgens de onderzoekers niet naar uit dat dit percentage de komende jaren zal stijgen.

Erger nog, dezelfde onderzoekers stellen vast dat de jongere, digitale generatie het op dit vlak keihard aflegt tegen hun ouders! De digitale natives mogen zich dan meer op hun gemak voelen bij het bedienen van computers, het zijn juist de oudere generaties die betere strategische informatievaardigheden laten zien. Dus het feit dat jonge mensen veel op het net surfen, betekent nog niet dat zij ook over de vaardigheden beschikken om informatie te beoordelen en effectief in te zetten.

De digitale kloof is dan ook geen generatiekloof, maar een kloof tussen diegenen die zich kunnen en willen blijven aanpassen, en diegenen die aarzelen, zuchten en afhaken - of helemaal niet over toegang beschikken natuurlijk..."

Erg leuk om je eigen onderzoeken in de speech van de kroonprins terug te zien!

Van Deursen, A. & Van Dijk, J. (2010). Civil Servants’ Internet Skills: Are They Ready for E-Government? Lecture Notes in Computer Science, 6228, 132-143. (download)

In the Communication and Technology division of the 60th Annual Conference of the International Communication Association our paper entitled "The older the better: Rethinking Internet skills" won the Top Faculty Paper Award. Click here for an online interview after the presentation of the paper.

June 22-26 2010 - Singapore

Van Dijk, J. & Van Deursen, A. (2010). Traditional media skills and digital media skills: Much of a difference? Paper presented at the ICA conference, Singapore. (download)

Van Deursen, A., Van Dijk, J. & Peters, O. (2010). The Older the better. Rethinking Internet skills. The Role Of Gender, Age, Education, Internet Experience, And Hours Spent Online. Paper presented at the ICA conference in Singapore. (download).

Vandaag hoorde ik op het journaal dat de Nederlandse gezondheidszorg grondig moet worden gereorganiseerd. Er wordt onder andere gesproken op over 'Gezondheidszorg 2.0'. Het advies is dat op Internet meer websites zouden moeten komen waar mensen zelf informatie kunnen zoeken. Door het eigen risico fors te verhogen en het inschrijftarief voor eigen rekening van de burger te maken, worden patiënten er toe aangezet van de zelfhulpwebsites gebruik te maken.

Voor het zover is zal de Raad voor de Volksgezondheid zich eerst moeten verdiepen in de benodigde Internetvaardigheden. Deze laten onder de Nederlandse bevolking nogal te wensen over, vooral als het gaat om de inhoudelijke vaardigheden (bijvoorbeeld informatie kunnen zoeken met behulp van geschikte zoekwoorden, uit een overdaad aan beschikbare informatie de juiste informatie kunnen vinden, de gevonden informatie grondig evalueren, en uiteindelijke de gevonden informatie gebruiken om er zelf een voordeel uit te halen). Het zijn precies deze vaardigheden die in het geval van de gezondheid enorm belangrijk zijn! En juist in deze context is er al te veel informatie beschikbaar op het Internet, waarvan het merendeel ook nog eens commercieel (vaak niet als zodanig aangeduid). Daarbovenop komt nog eens dat slechts 30% van de aangeboden informatie in de gezondheidszorg betrouwbaar is (in de VS). Het is zeer zeker niet zo dat iedereen maar gebruik kan maken van de aangeboden informatie. Dit geldt slechts voor een heel klein deel van de bevolking. Momenteel voer ik een grootschalige prestatiemeting uit naar Internetvaardigheden in een gezondheidscontext. Het lijkt me een goed idee de resultaten aan de Raad te presenteren. Voordat er gesproken kan worden over nog meer informatie online aanbieden, stel ik in ieder geval voor dat minstens zoveel energie wordt gestoken in het verbeteren van de benodigde vaardigheden!

En daar ben ik het natuurlijk helemaal mee eens!!

Het persbericht (© ANP):

BRUSSEL - Europees Commissaris Neelie Kroes (Digitale Agenda) moet maatregelen nemen om het gebrek aan computervaardigheden in de EU terug te dringen.

D66-Europarlementariër Marietje Schaake heeft daar donderdag bij Kroes op aangedrongen via schriftelijke vragen. Uit recent onderzoek blijkt dat vooral vrouwelijke migranten in Europa minder makkelijk een baan krijgen omdat ze onvoldoende met een computer overweg kunnen . Nederland springt er daarbij overigens wat beter uit dan andere lidstaten. Naar verwachting zal binnen vijf jaar 90 procent van de banen in Europa ICT-vaardigheden vereisen. Maar in de ecnomische strategie van de Europese Commissie voor de komende tien jaar staat vrijwel niets over het belang van digitale kennis in het onderwijs, constateert Schaake. Zij vindt dit vreemd en dringt aan op actie van Kroes.

Kroes is het hiermee eens, in een van haar keynote speeches zegt ze: "De Digitale Maatschappij: Nog teveel mensen kunnen of durven niet toe te treden tot de digitale samenleving. Omdat ze de vaardigheden missen of omdat ze het niet vertrouwen. Daar moeten we iets aan doen. We moeten er dus voor zorgen dat mensen zich veilig, vrij en onafhankelijk kunnen bewegen op het Internet. Dat mensen zich er thuis voelen. En natuurlijk moeten we optimaal gebruik maken van ICT om onze sociale en klimaatdoelstellingen te realiseren."

Our recent paper in Interacting with Computers is in the list of the most downloaded papers, just released by Elsevier!

Van Deursen, A.J.A.M. & Van Dijk, J.A.G.M. (2009). Trendreport: Motivation, Access, Use and Skills. A European and Dutch perspective. Enschede: University of Twente. (download)

The Digital Skills & Awareness programme is intended to promote optimum maximum use of computers and the internet by the population of the Netherlands. To achieve this result, these media need to be easily accessible to everyone. Moreover, people need to have the skills necessary to be able to use computers and the internet as they wish and in a safe and secure manner. Once this has been achieved, they will have mastered the technology. Simply having the necessary equipment or access is not sufficient to be able to participate fully in today's information society. The principle trend in the past ten years has been that while the physical access problem has gradually been resolved, the problems and the inequality of skills and use have actually increased. This report focuses on the various phases through which people need to progress in order to obtain full access to computers and the internet. Statistics have been collated at both European and national level with a view to highlighting trends that serve to furnish an accurate overall perspective of the situation with regard to computers and the internet.

Van Deursen, A.J.A.M. & Van Dijk, J.A.G.M. (2009). Trendrapport: Motivatie, Toegang, Gebruik en Vaardigheden. Een Europees en Nederlands perspectief. Enschede: Universiteit Twente. (download)

Het programma Digivaardig & Digibewust wil bijdragen aan een optimaal gebruik van computers en het internet door de Nederlandse bevolking. Om dit te bereiken moeten deze media algemeen toegankelijk zijn voor iedereen. Bovendien moet men vaardig genoeg zijn om de computer en het internet naar eigen behoefte en op een veilige manier te gebruiken. Als dit het geval is heeft men de technologie zich volledig toegeëigend. Het alleen maar hebben van toegang of van apparaten is niet voldoende om volledig in de informatiesamenleving te kunnen participeren. De hoofdtrend van de afgelopen tien jaar is dat het probleem van de fysieke toegang geleidelijk is opgelost, maar dat de problemen en de ongelijkheden in de vaardigheden en in het gebruik zijn toegenomen. Dit rapport richt zich op de verschillende fasen die iemand moet doorlopen om volledig toegang tot computers en het internet te verkrijgen. Hierbij worden cijfers op zowel Europees als Nationaal niveau verzameld met als doel trends te signaleren die weergegeven hoe het met de toe-eigening van het computers en het Internet is gesteld. In de conclusie wordt volgende barometer voorgesteld:

Van Deursen, A.J.A.M. & Van Dijk, J.A.G.M. (in press). Measuring Internet Skills. International Journal of Human Computer Interaction.
Will soon appear online.

On January 7th 2010, Dean Prof. Dr. Hubert W.A.M. Coonen awarded Alexander van Deursen the third prize of the GW Communication Science Prize 2009. The prize was awarded for the media attention given to his research, resulting in interviews for local and national television, radio, and daily journals. Alexander was awarded because of the approachcable manner in which he communicated the subject of digital inequality and Internet skills to a wide audience. The jury also praised the multimedial approach taken for spreading the news, making interaction with the public possible.

Verschenen in Proces & Document
Door: Alexander van Deursen

Voor het benutten van de mogelijkheden van ICT binnen het overheidsdomein en de verdere ontwikkeling van de elektronische overheid is het wenselijk dat ambtenaren beschikken over een voldoende niveau van internet vaardigheden. Een hoger niveau onder professionals binnen de overheid zou bijvoorbeeld kunnen leiden tot een betere inzet van het internet met als mogelijk gevolg een verhoogde productiviteit en efficiëntie. Tevens mag een positief effect op de dienstverlening en een betere ontsluiting van processen van burgerparticipatie in beleid- en besluitvorming in elektronische kanalen worden verwacht. Echter, het is maar de vraag of bepaalde groepen ambtenaren deze vaardigheden in voldoende mate beheersen.

Onderzoek aan de Universiteit van Twente uit 2007 en 2008 (deels ook gefinancieerd door de Alliantie Vitaal Bestuur) leerde ons al dat aan de internetvaardigheden van Nederlandse burgers in ieder geval nog veel te verbeteren valt. Internetvaardigheden die te maken hebben met de bediening van een internetbrowser en het navigeren en surfen waren hierbij niet het grootste probleem. Problematisch waren wel de inhoudelijk vaardigheden zoals het definiëren van zoekwoorden, het selecteren van relevante informatie of het maken van beslissingen op basis van gevonden informatie. De overheid leek – onze conclusie uit het onderzoek – te gemakkelijk te veronderstellen dat burgers haar informatie en diensten op het internet kunnen gebruiken. Voor haar ambtenaren lijkt er bij de overheid een soortgelijke veronderstelling te bestaan; ambtenaren zouden de aangeboden informatie en diensten op het internet toch wel kunnen gebruiken en toepassen? Naar aanleiding van de resultaten van het onderzoek bij burgers werd er in het afgelopen jaar met subsidie van de Alliantie Vitaal Bestuur een onderzoek (vergelijkbaar met het onderzoek onder burgers uit 2007) onder Nederlandse besturende, uitvoerende en beleidmakende ambtenaren uitgevoerd. Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat ambtenaren qua internetvaardigheden niet zoveel van burgers verschillen. Ook zij beschikken over een hoger niveau van de ‘basale’ mediumgerelateerde vaardigheden en een lager niveau van de inhoudelijke internetvaardigheden. Het gebruiken van online formulieren bijvoorbeeld leverde geen problemen op. Het definieren van geschikte zoekwoorden daarentegen ging veel moeizamer, net als het evalueren van gevonden infornatie.

RTV Oost: http://www.rtvoost.nl/nieuws/default.aspx?nid=103370
Bekijk vooral het tweede video fragment en beluister het radiofragment!

Het NOS journaal besteedde er ook aandacht aan:
http://player.omroep.nl/?aflID=10263463 (vanaf minuut 9)

Den Haag, 5 november 2009 - Frank Heemskerk, Staatssecretaris van Economische Zaken gaf vanmiddag in de Centrale Bibliotheek in Den Haag de aftrap van de ‘Internet Boot Camp’ (www.internetbootcamp.nl). De site en de bijbehorende campagne is onderdeel van het Programma Digivaardig & Digibewust waarmee overheid en bedrijfsleven het aantal digibeten in Nederland wil terugdringen. Internet Boot Camp helpt mensen die wel gebruik maken van internet maar zich digibeet voelen, op weg zodat ze kunnen profiteren van de vele voordelen van het internet. De site is gratis en veel bibliotheken besteden er aandacht aan in reguliere cursussen, workshops en lezingen. Verschillende online adverteerders als Ilse Media, STER, Hyves, MSN, AdLINK, Webads, Marktplaats, RTL en Adfactor bieden de Internet Boot Camp campagne van Digivaardig & Digibewust tot het einde van het jaar 20 miljoen gratis bannervertoningen en werken dus belangeloos mee.